اين ديگر به يک رويه و عادت ثابت تبديل شده است که مردم ايران اخبار مرتبط با کشور خود را از رسانههاي خارجي دريافت کنند. در آخرين مورد و در حالي که دولت تدبير و اميد تلاش داشت تا آخرين لحظات موضوع را از افکار عمومي پنهان کند، يک رسانه انگليسي اعلام کرده است وزير خارجه اين کشور فردا به ايران سفر خواهد کرد و همزمان سفارتخانه اين کشور نيز بازگشايي خواهد شد، اين در حالي است که طبق قانون کاهش ارتباط ايران با کشور انگليس، هنوز زمينه ارتقاء سطح مناسبات دو کشور از سوي انگليس فراهم نشده است.به گزارش رجانيوز، روز گذشته روزنامه انگليسي گاردين روزنامه گاردين و خبرگزاري رويترز روز پنجشنبه در خبري از سفر فيليپ هاموند وزير امور خارجه انگليس به ايران براي بازگشايي سفارت اين کشور در تهران خبر داده بودند.در همين حال رسانه هاي انگليسي به نقل از منابع مطلع در وزارت خارجه انگلستان روز پنجشنبه تائيد کردند که سفارت اين کشور در تهران روز يکشنبه بعد از گذشت چهار سال با حضور فيليپ هاموند وزير خارجه بازگشايي مي شود.اين در حالي است که پيش از اين هيچ خبري از سوي منابع ايراني در اين زمينه به رسانهها اعلام نشده بود.
اما نکته قابل اهميت، بي توجهي دولت به مصوبهاي که بود که مجلس شوراي اسلامي در سال 1390 و به دنبال تشديد فشارهاي دولت انگليس عليه مردم ايران در قالب تحريم بانک مرکزي و طراحي و اجراي ترور دانشمندان هستهاي به تصويب رساند.به موجب ماده واحدهاي که سال 90 در مجلس شوراي اسلامي تصويب شد، وزارت امورخارجه موظف است در چارچوب حفظ منافع ملي و دفاع از حقوق ملت بزرگ ايران ظرف دوهفته، روابط سياسي را با دولت انگليس به سطح کاردار تنزل دهد و روابط اقتصادي و بازرگاني را نيز به حداقل ممکن برساند.
براساس تبصره ? اين ماده واحده در صورت تغيير سياستهاي خصمانه کشور مزبور وزارت امورخارجه ميتواند سطح روابط را ارتقاء دهد.
همچنين تبصره 1 تصريح دارد وزارت امورخارجه موظف است در مورد ساير کشورهايي که رفتار مشابه انگليس داشته باشند، گزارشي جهت أخذ تصميم مناسب به مجلس شوراي اسلامي تقديم کند.
اما در شرايطي که مجلس شوراي اسلامي در جريان اين ارتقاء سطح روابط در حوزه سياسي قرار نگرفته است، تلاش براي افزايش روابط اقتصادي با انگليس که به صراحت در قانون مجلس شوراي اسلامي ممنوع اعلام شده نيز در دستور کار قرار گرفته است، به نحوي که روزنامه گاردين در گزارش خود در اين باره مي نويسد: يک هيات تجاري و «سيمون گس» مدير امور سياسي دفتر وزارت خارجه انگليس، هاموند را در اين سفر به تهران همراهي مي کنند. گس، يکي از اعضاي گروه ارشد مذاکره کننده انگليس در گروه 1+5 بود.به نوشته گاردين، قرار است در ابتداي فعاليت سفارت، گروه کوچکي از ديپلمات ها به رياست «آجي شارما» که تاکنون کاردار غيرمقيم انگلستان بود، در تهران مستقر شوند. انگليس سفير تازه اي نيز براي اعزام به تهران انتخاب کرده، اما نام وي هنوز اعلام نشده است.
خط نفوذ در ايران از مسير مذاکره
چند روز قبل بود که رهبر معظم انقلاب اسلامي نسبت به تلاش امريکا براي نفوذ در کشور هشدار دادند، و اين در حالي است که اين روزها و همزمان با انتشار خبر بازگشايي بي سر و صداي سفارت انگليس در ايران، مردم ايران خاطره کودتايي تاريخي که بزرگترين عمليات نفوذ در حوزه سياست داخلي ايران به شمار مي رود و در سال ???? توسط امريکا و انگليس طراحي و اجرا شد را بازخواني مي کنند.
کودتاي28 مرداد که با اسم رمز راديو بي بي سي کليد خورد، در سال 88 نيز با شدت و اينبار توسط تلويزيون دولتي و سفارت انگليس در تهران پيگيري شد.موضوع وجود سفارت براي انگليس در تهران آنقدر مهم است که کميته روابط خارجي مجلس عوام انگليس به دليل ضعف ويليام هيگ، وزير امور خارجه سابق انگليس، در بازگشايي اين سفارتخانه وي را بازخواست کرده و چند روز پس از اين بازخواست، هيگ از سمت خود برکنار شد.
در گزارش اين کميته اهميت وجود سفارت انگليس در تهران با وجود تعداد بسيار اندک اتباع اين کشور در ايران، جمع آوري اطلاعات از ايران بيان شده است.در اين گزارش که مي توان آنرا سندي جدي براي برنامه ريزي نفوذ از طريق سفارتخانه روباه پير در تهران ارزيابي کرد آمده است:
ما (مجلس عوام) از اقدام وزارت خارجه در خصوص بازگشايي سفارت خانه در تهران استقبال مي کنيم. اين نکته را درک مي کنيم که چرا وزارت خارجه انگليس با احتياط در خصوص احياي روابط ديپلماتيک با تهران حرکت مي کند. اما سوال ما اين است که چرا وزارت خارجه مدت زماني طولاني را براي اين کار با اين اميد که بتواند امنيت کامل در اين رابطه داشته باشد هدر داده است.
اين کميته در مورد لطماتي که انگليس از نداشتن روابط ديپلماتيک با ايران خورده نيز مي نويسد: نداشتن روابط مناسب ديپلماتيک با تهران موجب شده تا توانايي انگليس براي شکل دادن تحولات کاهش يافته و نتواند اقداماتي همچون جمع آوري اطلاعات (جاسوسي) را در ايران انجام بدهد. علاوه بر اين موارد به دليل نبود روابط ديپلماتيک، انگليس نتوانسته ارتباطات انساني خوبي با ايرانيان که براي گسترش روابط ديپلماتيک ضروري هستند داشته باشد.
به اعتقاد اعضاي کميته روابط خارجي مجلس عوام انگليس، به دليل حضور نداشتن در تهران و همچنين نبود روابط ديپلماتيک با ايران، انگليس نتوانسته متحدان خود در خاورميانه را در اين رابطه مطمئن سازد که کاملا از ديدگاه هاي ايرانيان و عقايد آنها در موارد مختلف مطلع است و توانايي هدايت آنها را دارد.
اعضاي کميته روابط خارجي مجلس نمايندگان در بخش ديگري از گزارش خود در خصوص زيان هايي که انگليس از نداشتن روابط ديپلماتيک با ايران ديده، مي نويسند: مطلع شده ايم که بواسطه دوره طولاني سکوت در روابط انگليس با ايران اکنون بريتانيا کشور چندان بزرگي در ايران به حساب نمي آيد و اکنون از ديدگاه ايرانيان کشورهاي ديگر به عنوان شريکان بهتري در روابط بين الملل در مقايسه با انگليس هستند.
اين گزارش درباره نفوذ فرهنگي انگلستان در ايران، پيشنهادات قابل تاملي ارائه کرده است. طبق اين گزارش، مهمترين ابزار قدرت نرم انگلستان در سطح جهان، شبکه خبري بي بي سي است که شبکه تلويزيوني بي بي سي فارسي و دو ايستگاه راديويي به زبان فارسي و سايت بي بي سي فارسي، از زيرمجموعه هاي آن هستند. ديگر ابزار مهم، شوراي فرهنگي بريتانيا است که نقش مهمي در توسعه و ترويج فرهنگ انگليسي در سطح جهان دارد. فعاليتهاي شوراي فرهنگي بريتانيا در ايران در سال ???? تعطيل شد؛ اما فعاليت شبکههاي راديو تلويزيوني بي بي سي فارسي در ايران به رغم پارازيتها ادامه دارد. با اين حال طي چند سال گذشته، شوراي فرهنگي بريتانيا به طور غيرمستقيمدر لندن و کشورهاي ثالث يا ارتباطات سايبري، به ايرانيان متقاضي، خدمات ارائه کرده است. اين شورا اعلام کرده که با هماهنگي مسئولان ايراني، راه براي بازگشايي دفاتر آن در ايران در حال فراهم شدن است.
اين مساله از آنجايي قابل تحليل است که در طول دو سال گذشته و پس از ماجراي حضور دانشجويان ايراني در سفارت انگليس در تهران، اعتراضات زيادي نسبت به نحوه واکنش اين کشور در قبال اين حادثه از سوي سياستمداران ارشد بريتانيايي صورت گرفته است. به عنوان مثال، حدود يکسال و چند ماه پس از تعطيلي سفارتخانه انگلستان در ايران، يک مقام سابق دولت انگليس اعلام کرد تعطيلي اين سفارتخانه در ايران، اقدام اشتباه دولت لندن بوده است.
روزنامه انگليسي «گاردين» در آن زمان گزارش داد:
«ديويد ميليبند، وزير خارجه سابق انگليس با انتقاد از سياست هاي دولت اين کشور اعلام کرده است که اقدام لندن براي تعطيل کردن سفارتخانه در تهران اشتباه بوده، و اين اقدام موجب شده تا لندن قدرت درک ايران را از دست بدهد. وزير خارجه سابق انگليس معتقد است که تعطيل کردن سفارت اين کشور در تهران موجب شده تا بريتانيا نفوذ خود در ايران را از دست بدهد. ميليبند که در موسسه “رويال يونايتد سرويس” در خصوص ايران سخنراني مي کرد در ادامه گفته است: تعطيل کردن سفارت در تهران براي آنها مايه تاسف نيست بلکه اين اقدام براي انگليس زيان بار بود. به گفته ميليبند تعطيل شدن سفارت انگليس در تهران به افرادي که مسئول اين کار بودند اين فرصت را داد که تبليغات سنگيني را در خصوص آن به راه بياندازند و تعطيلي سفارت فقط به نفع آنها تمام شده است.»
هر چند وجود تعداد قابل توجهي ايراني در کشور انگليس و قطع ارتباط با اين کشور موجب شده تا اين افراد با مشکلات متعدد کنسولي مواجه شوند و طبيعي است که براي رفع اين مشکلات تدبير ديپلماتيک لازم بوده است، اما ارتقاء سطح ارتباطات در سطح سفير، افزايش ارتباطات اقتصادي و بازگشايي سفارت، در حالي که انگليس همچنان ايران را تحريم کرده، نقش منفي در مذاکرات ايفا کرده و از طريق رسانههاي خود عليه نظام جمهوري اسلامي تبليغ مي کند به هيچ صورت قابل توجيه نبوده و اين در حالي است که مجلسي که حکم به کاهش سطح روابط با انگليس داده است، هنوز نظر خود را تغيير نداده که دولت يازدهم سراسيمه به سوي انگليس در حال حرکت است.
ثبت دیدگاه