رزمندگان اسلام به دژ فولادین بصره رسیدند

خاطره آقای محسن رضائی فرمانده سپاه پاسداران در دوران دفع مقدس، از کربلای ۵

عملیات کربلای ۵ از دل عملیات کربلای ۴ به دست آمد. واقعیت این بود که ما در عملیات کربلای ۴ شکست خوردیم. هدف اصلی هم از انجام عملیات کربلای ۵ تغییر و تبدیل شکست کربلای چهار به پیروزی بود.

عملیات کربلای ۵ در میان رزمندگان سال های دفاع مقدس به شبهای قدر شهرت دارد. سه راهی شهادت، سنگرهای نونی شکل و زمین هایی که بر اثر اصابت گلوله خمپاره رنگش سیاه شده بود.

خب فرماندهان و بخش وسیعی از رزمندگان به خاطر شکستی که در عملیات کربلای ۴ خورده بودیم خیلی ناراحت بودند. چون حدود هفت الی هشت ماه مداوم زحمت کشیده بودند و نتوانسته بودیم نتیجه مناسبی بگیریم. تعدادی از نیروهاهم زخمی و شهید شده بودند ما اگر می خواستیم که موفق بشویم باید حداکثر ظرف یک هفته از دل این شکست یک پیروزی درست می کردیم. لذا یکسری جلسات هماهنگی برگزار شد. در این جلسات هم خیلی تصمیم گیری سخت بود. آقای هاشمی رفسنجانی هم چون هماهنگ کننده سپاه و ارتش بودند در این جلسات شرکت داشتند.

خب آن زمانی که ما تنهایی حضور داشتیم، مشکلاتی نداشتیم، چون خودمان به راحتی تصمیم می گرفتیم و اجرا می کردیم. اما با حضور آقای هاشمی، وقتی جلسه با فرماندهان تمام شد، آقای هاشمی گفت: برای انجام این عملیات رای گیری می کنیم. من رو کردم به آقای هاشمی و گفتم: آقا اینجا که مجلس شورای اسلامی نیست که می خواهید رای گیری کنید. فرماندهان حرفهای خودشان را زده اند و حالا ما باید تصمیم بگیریم.

به فرماندهان رده های پایین تر گفتم: شما تشریف ببرید بیرون تاما تصمیممان را بگیریم. چون آنها همه حرف هایشان را زده بودند.

البته با وجود تمامی ابهاماتی که برای دوستان وجود داشت تصمیم گرفتیم تا این عملیات را انجام دهیم. اکثر فرماندهان ابهام داشتند که آیاما در عملیات کربلای پنج پیروز میشویم یا نه؟ چون یک هفته قبلش ما در عملیات کربلای چهار شکست خورده بودیم.

سنگینی شرایط دشوار پس از عملیات کربلای ۴ ضرورت انجام عملیات دیگری را ایجاب می کرد. عملیاتی که پیروزی آن تضمین شده باشد و ضمنا از جنبه نظامی و سیاسی بسیار ارزشمند باشد تا آثار نامطلوب عدم فتح کربلای ۴ را جبران نماید.

کربلای ۵ محسن رضایی

سخنرانی محسن رضایی-عکاس: احسان حاجی خانی

ناحیه ی مرزی استراتژیک شلمچه در منطقه ی شمال غربی خرمشهر واقع شده که از جنوب با اروند رود، از شمال با منطقه ی عمومی اهواز و از غرب با مرزهای بین المللی ایران و عراق، محصور گردیده است. وجود اروند رود در جنوب آن، دریاچهی ماهی و جزایر بوبیان، ویژگی نظامی خاصی را در این منطقه به وجود آورده است و به خاطر نزدیکی جغرافیایی آن باشهر صنعتی بصره، از نظر کارشناسان نظامی، دارای اهمیت فوق العاده ای بوده است. اما اگر می خواستیم که موفق بشویم باید حداکثر ظرف یک هفته از دل این شکست یک پیروزی درست می کردیم. لذا یکسری جلسات هماهنگی برگزار شد.در این جلسات هم خیلی تصمیم گیری سخت بود.

ارزشمندترین منطقه موجود شلمچه بود که دشمن در آن مستحکم ترین مواضع و موانع را داشت، به طوری که عبور از آنها غیر ممکن می نمود و با توجه به اصول نظامی شناخته شده و محاسبات کمی، ضریب موفقیت بسیار ناچیز بود و بالطبع تضمین پیروزی از سوی فرماندهان عملیات را غیر ممکن میساخت؛ لیکن ضرورت غیر قابل انکار ادامه جنگ در آن موقعیت و لزوم تسریع در تصمیم گیری پس از عملیات کربلای ۴ سبب گردید که صرفا برای انجام تکلیف و با امید به نصرت الهی، تمامی نیروهای خودی اعم از رزمنده و فرمانده برای عملیات بزرگ کربلای ۵ آماده شوند.

رزمندگان سپاه اسلام برای آزاد سازی مناطق تحت اشغال و دفع تجاوز دشمن و به منظور دستیابی به اهداف والای خود، اقدام به انجام عملیات کربلای۵ در این منطقه نمودند. این عملیات در تاریخ ۱۹ دی ماه ۱۳۶۵ با رمز مبارک یازهرا(ع) در منطقه‌ی شلمچه و شرق بصره آغاز میشود.

دشمن با توجه به اهمیت منطقه، زمین شرق بصره را مسلح به انواع موانع و استحکامات کرده بود و با رها کردن آب در منطقه، انجام هرگونه عملیاتی را غیر ممکن ساخته و فضای امنی را برای خود به وجود آورده بود تا بتواند حرکت هر نیروی مهاجم را قبل از دستیابی به خط اول خود سرکوب کند.

رزمندگان شجاع سپاه اسلام در مرحلهی اول عملیات، با هجومی مرگبار وغافل گیرانه به قلب دشمن، در تاریخ فردای آن روز، شلمچه را آزاد می نمایند و با گسترش عملیات خود، هر لحظه فاصله ی خود را با بصره کم می کنند؛ به طوری که صدای شلیک مسلسلها مردم شهر را سراسیمه به خیابان ها می ریزد.

در دومین مرحله ی این عملیات، رزمندگان اسلام با عبور از موانع ایذایی و بسیار محکم، هجوم سنگین خود را علیه مواضع دشمن شروع می کنند که پاسگاههای شلمچه، بوبیان و کوت سواری در این هجوم، آزاد میشود. رزمندگان اسلام با هجوم دیگری چندین کیلومتر از جادهی آسفالته شلمچه – بصره را آزاد می کنند و به عمق مواضع دشمن نفوذ کرده، خود را به دژ فولادین بصره می رسانند.

این دژ توسط کارشناسان خارجی احداث شده بود که دارای خاکریزهای مثلثی، هلالی، سنگرهای مستحکم بتونی و موانع ایذایی سنگین بود و ساخت آن پنج سال طول کشیده بود.

اولین خط دفاعی دشمن دژی بود که در یک سمت آن سنگرهای بتونی برای استراحت نیرو و در سمت مقابل، سنگرهای دیده بانی و تیربار با مهمات آماده و سنگرهای تانک احداث شده بود. این دژ، دشمن را از موقعیت ممتازی برای اشراف و تسلط کامل بر منطقه برخوردار می کرد. در پشت خط اول چند موضع هلالی شکل احداث، که قطر هر یک به ۳۰۰ الی ۴۰۰ متر و ارتفاع آن به ۵ تا ۶ متر می رسید.

در پشت مواضع هلالی، برای تردد و استقرار تانک، جاده ساخته شده بود و به این وسیله تانک می توانست با استقرار روی مواضع مشخص شده، کل منطقه درگیری را زیر پوشش گلوله مستقیم و تیربار قرار دهد.

دومین خط دشمن به فاصله صد متر از خط اول و به موازات آن احداث، و سیل بندی بود به عرض ۲۰۵ و ارتفاع ۴ متر که دارای موضع پیاده، کانال مواصلاتی و مواضع تانک بود. این سیل بند از جنوب جاده شروع میشد و به سمت اروند ادامه داشت.

سومین خط دشمن، خاکریزی بود به موازات خط دوم و دارای مواضع پیاده و تانک که در جلوی آن کانال متروکه ای به عرض ۴ و عمق ۲ متر احداث شده بود. چهارمین رده دشمن در پشت نهر دوعیجی قرار داشت و شامل نهر، دژ و چندین موضع هلالی پی در پی، که بر توانایی دشمن برای مقابله و دفاع می افزود.

پنجمین رده دشمن در پشت نهر جاسم قرار داشت. ضمن آن که در حد فاصل خط چهارم و پنجم، قرارگاه دشمن، خصوصا قرارگاه تاکتیکی سپاه سوم (مقر فرماندهی لشکر۱۱)، دارای مواضع مستحکمی بود و پدافند مستقل داشت. پس از خط جاسم تا کانال زوجی، مرکز توپخانه، لجستیک و عقبه الشکر ۱۱ قرار گرفته بود و رده ششم و هفتم دشمن شامل کانال زوجی و مثلثی های غرب کانال زوجی بود. در منطقه شلمچه، دشمن زمین را به شکل پنج ضلعی در آورده بود که از استحکامات بسیار پیچیده ای بر خوردار بود.

گارد ریاست جمهوری عراق با فرماندهی صدام به منطقه اعزام می شود و بی درنگ پاتک های سنگین خود را آغاز می کند؛ اما هر بار با تحمل شکست های سنگین وادار به عقب نشینی میشود. در مرحله ی سوم عملیات، رزمندگان اسلام از کنار اروند به مواضع دشمن در محور نهر جاسم هجوم برده، یگانهای سر در گم دشمن را در عملیات گاز انبری گرفتار کرده و تعدادی از آنها را کشته یا زخمی می کنند و با عبور از نهر جاسم و تسلط بر پل های ارتباطی، به عمق مواضع دشمن نفوذ می کنند…

کربلای ۵ محسن رضاییخط شلمچه-عکاس: احسان حاجی خانی

 

قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code